Takiyüddinİbn Maruf

Atölye · Etkileşimli

Astrolabı kendin çevir

Tarihi ve saati ayarla — gökyüzü dönsün

16. yüzyıl astrolabı, modern bir gökyüzü simülasyonunun analog atasıdır. Rete (üstteki dönen yıldız ağı) ile tympan (sabit alt levha) arasındaki ilişki, herhangi bir gün ve saatte gökyüzünün İstanbul ufkundan nasıl göründüğünü gösterir.

Aşağıdaki kaydırıcılarla saati ve günü değiştir; rete dönsün, yıldızlar doğsun ve batsın.

Astrolab atölyesi

Mekanizma

Astrolab nasıl çalışır?

Dört adımda bir gözlem aletinin yetenekleri.

I.

Rete'yi çevir

Rete (üstteki delikli ağ), gökyüzünün haritasıdır — sabit yıldızları ve ekliptiği gösterir. 24 saatte bir kez döner; sen elinle istediğin saate ayarlarsın.

II.

Tympan'ı oku

Altta sabit duran tympan, İstanbul ufkunu ve yükseklik halkalarını gösterir. Rete üzerinden hangi yıldızın ufkun üstünde, hangisinin altında olduğunu burada görürsün.

III.

Alidade ile nişan al

Aletin arkasındaki alidade (üzerinde küçük dikmeler olan uzun çubuk) Güneş'in ya da bir yıldızın ufuktan yüksekliğini ölçer. Bu açı, saati hesaplamanın anahtarıdır.

IV.

Saati bul

Ölçtüğün yüksekliği rete'de aynı yıldız işaretine taşırsın; mater üzerindeki saat skalasından o anın saatini doğrudan okursun. Saat ile birlikte kıble, namaz vakti, doğum-batım gibi onlarca veri çıkar.

Astrolab Takiyüddin'in elinde sadece bir alet değil, gökyüzünü ölçmenin grameri.

Diğer aletlere dön